Mersin Boşanma Avukatı

Ticaret unvanı, tacirin, ticari işletmesine ilişkin işlemleri yaparken kullandığı isimdir. Ticaret unvanı, taciri diğer tacirlerden ayırt etmeye ve taciri tanıtmaya yarar. Ticaret unvanını sadece tacirler kullanabilir; tacir olmayan kişiler (esnaf) kullanamaz.

  • Ticaret Unvanının Oluşturulması

Ticaret unvanı, iki unsurdan oluşur. Bunlar çekirdek ve ektir. Asli unsuru çekirdek oluşturur. Ek kullanılması kural olarak zorunlu değildir. Ancak bir unvanda ek kullanılmışsa, ticaret unvanı eki de kapsayacak şekilde bir bütün oluşturur ve bu şekliyle korunur.

  • Çekirdek
  • Gerçek kişi tacirlerde

Gerçek kişi tacirlerde ticaret unvanının çekirdek kısmı, kişinin kısaltılmadan yazılacak ad ve soyadından oluşur. (TTK m.41/1) Adı soyadı Halil Ahmet Şimşek olan kişinin, ticaret unvanı da “Halil Ahmet Şimşek”tir. Unvan TTK 41/1’deki yasaklama sebebiyle “H.A. Şimşek” şeklinde yazılamaz.

  • Adi şirket halinde

Adi şirket ortaklarının ad ve soyadlarından oluşan bir ticaret unvanı alınabilir.

  • Ticaret Şirketlerinde
  • Kollektif Şirketlerde

Ticaret unvanın çekirdek kısmı, tüm ortakların ya da hiç olmazsa ortaklardan birinin ad ve soyadıyla, şirketi ve türünü gösteren ibareden oluşur. (TTK m.42/1) Örneğin “Mahmut Bakırcı ve Ömer Faruk Bozce Kollektif Şirketi” ya da sadece “Mahmut Bakırcı Kollektif Şirketi”.

Eğer ortak sayısı ikiden fazlaysa, “Mahmut Bakırcı ve Ortakları Kollektif Şirketi” şeklinde bir unvan da alınabilir.

  • Adi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde

Bu şirketlerin ticaret unvanında, komandite ortaklardan en azından birinin ad ve soyadıyla şirketi ve türünü gösteren ibare bulunur.

Bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların ad ve soyadlarının bulunması yasaktır. (TTK m.42/2) Komanditer ortağın ismi ticaret unvanına konulursa, bu ortak üçüncü kişilere karşı komandite ortak gibi sorumlu olur. (TTK m.320) Bu durum ayrıca cezai müeyyideyi de gerektirir. (TTK m. 51/2)

  • Anonim, limited ve kooperatif şirketlerde

Bu şirketlerin ticaret unvanının çekirdek kısmı, işletme konusu ile şirketin türünü gösteren kelimelerden oluşur. (TTK m.43/1-2) Örneğin, “İthalat- İhracat Limited Şirketi”

Anonim, limited ve kooperatif şirketlerin ticaret unvanında yer alan ve şirketin türünü gösteren ibare; unvanda bir gerçek kişinin ad ve soyadı ek olarak yer almadığı takdirde, baş harflerle veya başka türlü kısaltılarak yazılabilir. (TTK m.43/2)

Anonim ve limited şirketlerin ticaret unvanında yer alması zorunlu işletme konusunu gösteren ibarelerde kısaltma yapılamaz.

  • Donatma İştirakinde

Donatma iştirakinin ticaret unvanının çekirdek kısmını, ortak donatanlardan en az birinin ad ve soyadı veya deniz ticaretinde kullanılan geminin adı ile birlikte donatma iştirakini gösteren ibare oluşturur. Örneğin “Halil Şimşek Donatma İştiraki” ya da “Güvercin Donatma İştiraki”

Unvana dahil soyadları ve gemi adı kısaltılmadan yazılmalıdır. (TTK m. 44/2)

  • Ek

Ticaret unvanının ikinci unsurunu ek oluşturur. Ek kullanmak zorunlu değildir. Ancak tacir isterse, ticaret unvanına, işletmenin niteliğini gösteren ya da hayali adlardan oluşan ekler yapabilir. (TTK m.46/1) Örneğin “Mahmut Bakırcı Gübre Fabrikası” ya da “Mimar Mahmut Bakırcı ve Ortakları İnşaat Kollektif Şirketi”

Kullanılan ekin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine aykırı olmaması gerekir.

Bazı ekler Cumhurbaşkanının izniyle kullanabilir.

Üçüncü kişilerde yanlış izlenim uyandırabilecek veya kullanılması yasak olan ekleri içerene ticaret unvanları tescil olunamaz. Bu tür ticaret unvanlarının kullanılması, TTK m. 51/3’e göre cezai müeyyideyi de gerektirir.

Bazı durumlarda ise ek kullanılması zorunludur:

Ticaret unvanının Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş olan bir unvandan ayırt edilebilmesini sağlamak için ek yapılması gerekir. (TTK m.45) Örneğin Mersin ticaret sicilinde kayıtlı bir şirketin ticaret unvanı “İthalat- İhracat Anonim Şirketi” şeklindeyse, sonradan İstanbul’da faaliyete geçen bir diğer şirket, aynı unvanı ayırt edici bir ek almadan kullanamaz. “Güneş İthalat- İhracat Anonim Şirketi” gibi.

Zorunluluklardan bir diğeri, şube halindedir. TTK m.48/1 uyarınca her şube, kendi merkezinin ticaret unvanını şube olduğunu belirterek kullanmak zorundadır. Merkezi yabancı ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye’deki şubesinin ticaret unvanında ise, merkezin ve şubenin bulunduğu yer ile şube olduğunun gösterilmesi gerekir. (TTK 48/3)

Malvarlığının terki suretiyle konkordatonun tasdikine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra da ticaret unvanına “konkordato tasfiyesi halinde” sözcükleri eklenir. (İİK m.309c/II)

Gerçek kişi tacirin faaliyet konuları birbirinden farklı birden çok ticari işletmesinin bulunması halinde de, ticaret unvanına her işletme dolayısıyla ayırt edici ek yapılması zorunludur. (TSY 44/3)

  • Ticaret Unvanını Tescil Ettirme ve Kullanma Yükümlülüğü

TTK m. 40/1 uyarınca her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren on beş gün içinde ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirmeye mecburdur.

Tacirler, tescil olunan ticaret unvanını, ticari işletmenin görülebilecek bir yerine okunaklı şekilde yazdırmakla da yükümlüdürler (TTK m.39/2)

  • Sonradan Meydana Gelen Değişiklikler
  • Adın Değişmesi

Ticari işletme sahibinin veya bir ortağın ticaret unvanına dahil bulunan adı, kanunen değişir veya ilgili kişinin talebi üzerine mahkeme kararıyla değiştirilirse, ticaret unvanı olduğu gibi kalabilir. (TTK m.47/1)

  • Yeni Ortak Girmesi veya Ortağın Ayrılması

Bütün ortakların ad ve soyadlarının ticaret unvanında yer aldığı bir kollektif veya komandit şirkete ya da donatma iştirakine yeni ortakların ya da donatanın girmesi halinde ticaret unvanı aynen kalabilir. (TTK m. 47/1)

Kollektif, komandit şirketler ile donatma iştirakinde ad ve soyadı ticaret unvanında yer alan ortak/donatan, şirket veya iştirakten ayrılırsa, ticaret unvanı, ayrılan kişinin yazılı muvafakatı ile aynen devam edebilir. (TTK m.47/2)

  • Ortağın ya da Tacirin Ölümü

Kollektif, komandit şirketler ile donatma iştirakinde adı ticaret unvanında yer alan ortak/ donatan ölürse, mirasçılar, ölenin yerine geçerek şirketin/ donatma iştirakinin devamını kabul eder veya şirkete/ iştirake girmemekle birlikte bu hususta izinlerini yazılı olarak bildirirlerse unvan eski şekliyle devam eder. (TTK m.47/2)

  • Ticarî İşletmenin Devri

Ticaret unvanı ticari işletmeden ayrı olarak devredilemez. (TTK m. 49/1) Ticari işletmenin devri ise devir sözleşmesinde aksine bir hüküm öngörülmüş olmadıkça unvanın da devrini içerir. (TTK m. 49/2)

Ticari işletmesini devreden kişi sonradan yeni bir işletme açarsa, eski ticaret unvanını aynen kullanamaz; ayırt edici bir ek almak zorunda kalır. (TTK m.45)

 

 

Av. Halil BAKIRCI

Bahadır İlbey Bozce (*)

 

 

 

(*) Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi 3. Sınıf Öğrencisi